Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 11 · Chapit 10

Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.

Kapit 10 Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.

Se vwe ou komansman, Duvalier te gen tout yon bel ekip avel, ki tak ap edel fe la diferans.

Maloureseman, nan jan eleksyon an te fet la, sa la kos Duvalier te chaja problem.

Pendan l te okupè apè plan pou l kwape yon oposisyon farouche, ki te montè kont li. An lagan, tout strategi du valier, sè te premièman pousè do al etranje, tout sa pou l'voye an exil, e deuxièmman, arète tout sal vle al fè pourri, ou bien mouri nan prison. Apen li antrenan palè, du valier kouri met bokotel, klement barbo, e la men yo montè yon ekip atou fè, ke pepla bien vit pralre le kagou la. Ou komansman,

le ekip atou fè sa yo apopere, Kom yo pat vle moun rekonet yo, yo te kon soa kouvri figyur avek moun chwa, ou bien rentre tet yo an dan yon gren ba, ou bien an dan yon tet dorye. E yo te fet de trou nan pozisyon zyo yo, de fason pou yo kapwe. Premier moun ki pral viktim sovajri kagou la yo, se yon dam ki te rele Yvonne Hakim Rimpel. Dam sa te fe pati yon ekip jen medam ki an 1934 te fonde yon goupman fam ki te rele la Ligue Féminine d'Action Social.

An plus de sa, li ton jounaliste. E yon goupatizant kandida la présidence, senateur agonome Louis Dejoie.

Pou nouel 1957, Yvonne Hakim Rempel ekri an goup let nan Escale.

Yon revil te genyen. Yon editorial ki te genyen kom titre. pep ajenou, a tenta delivrans,

klo kap tradu an kreyol, pep an meteno ajenou, ten nou pral delivre, kom kwa di wale pral tombe, e pe ya pral delivre.

Nan dat 6 janvye 1958,

ver 11h30 du swa,

yon ekip 6 kagoula, 3 ofisye mezon milite palenasyonal, et 3 sivil,

Yo tou lesis ak mou chwa kouvri figyoyo, e bien arme,

yo tal nan nuit la menm, pete potkai Yvonne akim repel. Tout d'abor, yo metrize chal, yon piti de gason dam, nan? Yo pral, yo fel asiste, sa yo tap fe deti sol pase. Yen gladis, yon nanti de moazel yo, yo te telman bat li nan figy, sa la koj li te perdi de dan, yo te manke krive je goch li. Apre sa, yo pran dam lan an chemise de nwi, yo monte avel yo kote Delma ki te rele nan brant. Fok nou konen nan tan sa Delma pran kofin bati.

La, kagou la yo pran figren pel la, yo bat li bien bat. Yo fel pase kont mizer, e sanble men, yo te viole l sovajman, e yo te dechal bore toutan bati vant li. Le yo fini, yo la gemalerez la preske toutouni, ben yon san. Kom yo kwel kwa l mouri, si smalandren yo vire do yo, e ou lese la a ter nan rajea pou l mouri e pou chen manje l. Se yon monsye ki te rele Ari de la Kis, ki pa chan ste vina pase nan zon lan, ki wè la ter, el fè menel kayon bofrel ki te minis nan gouvernman di valier. Bo fwe apat byan ose vwal, li te blije koure al poin refluj, kaya yon lot paran li ki te re le Paul Timote, ki li menm te kolonel nan la men da iti. Se grasa an medisen ki te re le doktor Mathieu, ki te poin plus pase 10 or de tan ap baye pwemye swen, e apre sa le te re te 2 mwa kouche sou kaban l'opital, se sa ki pwemet Yvonne Hakim Rimpel te fini pa gen la vi.

Plizye jounal nan pa ou pren se kri atik sou atik pou denonse zak brutal sa E mande la polis pou fe anket pou mene yon investikasyon An yon pa dijam fet Finalman se Georges J. Petit, direktor jounal l'independance Ki te ekri yon atik kote l te bay detay Sou trai ak tribilasyon Yvonne Hakim renpel te pase nan men kolon sanman mas ayo Nan finis ma atik la Jorji Petit deklare, ajisman ban techen nè sa yo, montre kleyman yo pi sovaj pase tonton Makout. La men, mou kagou la disparet, e mou tonton Makout la monte a la soufase, e bien vit, mou tonton Makout la pral gaye tou patou, an Haiti, tankou nan peyi ekranje.

Nou y ve la nan finisman premi enregistreman de Jem Seria ki sou volume 11. Nou m pal pase Kounyeya nan dezyem enregistreman, dezyem seriya ki sou volum 12 pou nou kontinue go ramase nou ap fe ansam sou reyn doktor François Duvalier, 36e prezident d'Haïti.

Ankor yon lot fwa, nan seri sa, mwen pa vin vwoye monte, ni mpa vin denigre ou bien krasi doktor François Duvalier.

Tou sa mdi yo, et tou sa nou tende yo, se konsa bagay yo pase. Ma prezante bagay yo, ak leve nman yo, jan yo te pase, e se konsa yo rapote yo nan pil liv, ansam ak an pil dokumen, ki deja rentre e fe pati general l'histoire. E mwen men personelman, jen m prezante yo, mwen respekte sa aurele la verite historik. Merci.