Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 15 · Chapit 42

Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.

Chapit 42 Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.

Gen yon nan kolonel yo, kite mam etama joun an gen kate jeneral la meday ti,

kite rele chalturnye.

Kolonel chalturnye sa, se tomoun sem. Malgre l te gen gro grad nan la meday ti, se raman yo te kon wel ak yon revolver nan menl, ou bien ak yon zam nan menl. Li te yo kouwe komplo, men piskèl pat jamb le mele nan politik, se sa ki fel li pat patisipe nan komplo.

Nil pat alman de azil politik nan ambasade peyi Bwesil ansan mak lot ofisye yo. La menm apre sa, souzot di valye, yon eskwad milite talarete kolonel Chaltionye emene l kazen de sa lin. La, yon rentre lan ba rek gokomakak pou fel pale, e fose l devoale detay. Plan, ansan maknon tout lot komplisyon ki ten an komploa pou anvesye di valye. Apre sa, benyen ansan, yon talbouche kolonel Chaltionye nan kacho an dan kazen de sa lin.

5 jou apri sa.

Nan dat 19 avril 1963,

ve 7 or du maten, alos kon se jan ak l'oficier talpote dejnen bay kolonel Chaltiounier nan kachou kote ou te bouchel la. Kolonel Chaltiounier kite gon zam ke l te kache an dan kachou kote ou te bouchel la.

Tou pon zam lan, el tue se jan. La mem, li fonse e l komanse tire sou pale nasyonal. Pale nasyonal repon, tombe tire sou kazen de sa lin. Solday ou mem, ou li ou l suiv konsign lan, e atake pale nasyonal, yo tout te pito koui, kite kazen nan, e pran la wik. Apre sa, yo jwen kadav kolonel Chaltunye nan la kou kazen de sa lin, ak troubal nan tout kol.

pase l'ode pou kite kadav kolonel Chaltunier retexpose la nan la kou kazen de Saline kom yon pinga. E kadav kolonel Chaltunier pou alpon soleil, li pou alpon la pluie, la ouze, ak seren pwenden plizyon jou nan la kou kazen de Saline.

Mem joudi 19 avril 1963,

kom plizyon kote nan pwopwen san pil kout zam tap tire, Klement Barbeau kte kwe se sinyal yon leve kampe ki te gen pou fet kon di valye. La menm li ploye kol sou planche oto vok salvert la ki di valye te vwe fel gado a, e ak yon nan pitit fil yo sou volan. Panak ki ti dam lan tap souri, li tap fe belges, ak menm goch li pou salye tout eskwad la ki te la pou suri papal. Li travesse barriere, el kite kay la.

sa. Klement Barbo ak kol bien ploye sou planche o toa ke yon nan petit fil la tap kondwi. Te reysi met deyo san ke peson nan patrouj du valye te met te bokay la pou suve Barbo. Te wel ni te kompwen anye nan sak tap pase ya. La men bom komanse pete a doat bom komanse eklate a goch. El pad pran tan pou Klement Barbo. Ansem ak konti fwel ki te rele a ri Barbo pi ton medisen te achete pa ou prins pou la jan kontan. Clement Barbeau te gen reputasyon yon bon per de famine, e sa te plus genyen kont Duvalier. Se pa telman 18 mwa, te pase kom prizonye nan ti chanmote ki sou tete avan post militef ou dimanche la. Men pito, jan Duvalier te trete famil, e sou tou, lot Duvalier te pase, pou pa kite okan dokter, al bay piti de gason nan lor soanyaj.

Piti gason babo sa Hervé, pandan l tap etudye la medsine a Hambourg, yon vil nan peyi Almay, li te fon gro kriz depresyon. Poutet sa, Clement babo te telman rayi du valier, ke l te fe seman, lap touye du valier. Fok di la mem, an trap de,

ke du valier pral monte sou bisket,

li pral pepr la wu, el pral rete kofre, an dambalèr. E chak fwa du valier te blije soti, Sè toujou nan mi tan yo ekip makout lou a me jout nan dan ak gwo zam fan fwa nan men yo. Nan menm epok sa, jounal al etranje te publie pizyor foto ki montre di valye le lap soti chita an dan limozin prezidentiel la ak gwo zam swan nan men, swan nan mi tan jam li, ansam ak lot gwo zam gaye sou kousen deye kote l de chita. Li pat pou an tan pou Clement Barbeau te vin toune yon veritab lejan E nan tout peyi ase tout an te le djol tap rapote E fe pa ou lan pil sou gwo pouen Barbeau tap make sou di valye

Yojou, sou rapor kre te we Barbeau nan kay nan Matisan La polis pou ou prens la mem vwe tout ou eskwad solda pou alare te Barbeau Barbeau kite nan kay la la reyelman Te rive chapre pou li lèl ben yon sol da la polisyo akout gwenad. Yon lot fwa, apre sa, komyote wèk lèman barbo nan yon lot kaj, toujou nan matisan, fwa sa la polis te fon desan nan reg. Apre, yon fin demantibi lè kaj la, ak grozam, lèl ou vri pot kaj la, sa yon wèki atout boulin kori soti an dan kaj la, yon grochen wè, li pat pran tan pou tè lè jol fè kouri bwi

chien, pouen pou l'tounen louga ou, e mem gen pouen pou l'vin evizib. Apoi zafè chien wasa,

lod la mem pase pou makoutyon anpou wapwens, louvri zam, etouye tout chien yo we, ki ap machen la rui sanmet, etout chien yo jwen ki san gado. Klemen barbotek telman gen bon kontak, telman bon filier, an den pale nasyonal, ke l te rive jwen telefon privè du valye. El te relil.

An plus de sa yon jou,

Madame Francesca Saint-Victor,

sekreter privè du valye, te jwen sou bureau l nan palè national,

yon not ke babou te voye kril. De sa, akos tou sa babou ta promett yok, di valye te realize bien vit ke babou represente yon grod denje pou li. El te vin telman panike Telman ouza boi, li te pre pou l bal 10.000 do l Ameriken, a tout moun ki ta fel jwen ou bien ta touye, Kleman Babou.