Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 15 · Chapit 45

Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?

Chapit 45 Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?

Samedi 20 avril 1963, 7 jou an 20 tentatif ki dna ping Jean-Claude Duvalier, Major Monod Philippe, Lieutenant François Benoit, Sous-Lieutenant Guy Marcel, Sergent Géralus Mondé, Ak Sergent Lélio Pompé, ekip sek milité alameda Iti-Sahayok, te retoune nan Pouwoprens apri ou te fin patisipe nan yon konkou internasyonal ki te fet nan zon kanal Panama pou konen militer nan ki peyi ki pi kon manzarm e ki pi kon tirefizi. I se trouve grasa bel performans 5 militer Haitien sa yo. Yo te rive pon 5 nan 12 meday dor ke yo te bayle sa, sa ki fe 5 milite Haitien sa yo pou kont payo. E pou konkou sa, yo te rive fe klasé Haiti an deuxième position direktement apre les Etats-Unis. Le milite sa yo rentre par avion nan Port-au-Prince jou samdi 20 avril 1963. Sousantoua, se pa de rochan yo te bayo, ni se pa de kompliman yo te fe 5 militer a yise sa yo. Piske pou di valye ryen a fer, yi fok se 4 militer ki kon mwen zame tout bon, pou yo rive si fasilman blai 4 sejan, 4 prezidentiel, san yon nan yo pa granye.

Yon nan ofisye ki te la nan paler, e ki te kon kont personel ak lieutenant François Benoit, San difikilte, li rive fe Duvalier kompran, zak sa, pa travaye lot moun, osnon François Benoit. Kom li te toujou ap fere fom, e ap debote ofisye la meday ti, yo lane avan sa, Duvalier te revoke li etan François Benoit nan la mea. Piske se Major Monod Philippe Ki tap komande ekip frontireur Ekip chap chouteur Ki te genpou al nan konkou Ki tap fet nan zon kanal Panama E kom Major Monod Philippe Konen kouman François Benoit Son ofisye ki kon man yen zame Bien Ki donk Major Monod Philippe Talman de Divalier Poul repon François Benoit Nan la meda Haiti Kon sa, pou nan ekip milite haisyen yo, ki te gen pou al patisipe dan konkou man zan ti refizi sa a, ki te gen pou fet nan zon kanal Panama.

La men, san l pa menen oken anket, san l pa men reflechi, di valye lache yon skwad milite gad prezidentyel, mele ak yon ekip ma koute lou. Yow, al dey towa ofisye yo ki tal patisipe nan konkou ki te fet nan zon ganal Panama. Tout d'abo, yal pon sou lieutenant Guy Marcel la Kayli. Yow menen l fo dimanche, e la menm yo fizil. Apre sa, yal pon major Monod Philippe la Kayli. Yow menen l fo dimanche, e se pa mirak. Yow pat gen tan ekzekite major Monod Philippe. Le ekip solit pale nasyonal la. Rive devan kay lye tnan François Benoit Piske ou e vwa tu François Benoit garaje an dan kay la Pou yo, sa vle di François Benoit la E poutan François Benoit pat la

Paske de jou anvan sa La polis tal cheche kay François Benoit Yon fuzi e mwan Kel te konservi pou l fe entredman Anvan dal patisipe Nan gwo konkou ki te fet nan zon kanal Panama Kote kom nou konen deja, 5 milite Haitien yo te pon 5 meday do. Sa ki fè nan konkousa, Haiti te klasè an deuxième position, la men apre les Etats-Unis. Le soldat la polisio vin chèche fizi emouan nan, kaj François Benoît. François Benoît te la, nan kaj la, men l pat paret.

Piske yo te informel, el te konen davans, ne pot ki le yo kavin aretel.

apwe soldat la polisyon fin konfizi emwenn nan, François Benoit te kouri alman de azil politik nan ambasade Republik Dominikèn.

San printan, ekip solitman akout mele ak milite gade prezidentiel yo, ite masse devan kay François Benoit,

komanse febwi, yon be detet François Benoit, E la men, san yo pa jwen François Benoit, ke yo te vin chèche a, ak rèj, yo lou vizam sou kaela, e masak la komanse.

De premier moun ki pou al tombe vitim nan masak sa, se juj Joseph Benoit, ansan mak madam li ki se papa ak maman François Benoit. De gran moun sa yo te apen rentre la ka yo, yo te feng sot l'eglise sakre kèr kote chak maten yo kon al asiste la mes. Apre yo deya ekip sangine apwa Louisa e bla yi yon moun ki te la nan ka e la pa aksidan. Di fèt li te jist pase vin ren la fami Benoit an ti vizit. Apre sa yo pral fizi e kulet ak mal tid ki se de bon ki ta pravay nan kay la. An plus 5 premiye vitim sa yo. Amani senser ki de bon geral yon ti ga son 18 mwa. François Benoit ak madame li te feng genyen. Le bon nan pari dak beber yon nan makout lou yo pranti beber nan men. Bon nan la menm kou ri di. Men, prami bon ti beber pou yo bal manje. Yon nan ofisyen gade prezidansyel lo dil, machè pa fatike yo, paswe kote pitit la pralea li pa bezwen bi bon.

E la menm pou ryen, yo lou vizam e ou bla yi bon nan akout 2013.

Apre sa, atou feyo pral met di fe, e ka la fami Benoit nan Boisverna, ansam ak tout kadav yo ki tan nan ka ela, pral boule rapyeter, penan tout la jounen 26 avril 1963 sa.

pa, sis inosan pou al mouri pou riyen, se an ou pat patisipe nan akun aktivite ni nan akun tentative pou ki dinape Petit Duvalier. La men, apre renverseman Jean-Claude Duvalier, François Benoit te retoune an Haiti. Malgre tout rechache li fe, li pat jwen, ni li pat rive konen kote Gérald Petit Gasson lante pase. An plus de sa, te gen an pil moun ki ki pre ou mem loue la fami Benoit, ki pre al subi fureur ke milite an sa mak mak kout di valye ou te dekranche sou sa.

Jacqueline Edline Benoit,

madan François Benoit, ki te professeur nan yon l'ekol tchoujou, la mem le la pre nouvel la, li kouri alman de azil politik kay ambasadeur peyi Ekwater. Kom li te ansent 8 mwa, l'elvin gen tranche, li te blije akouche

Ambasadeur. Paske l pat ka permette li ki te ka ambasadeur pou l tal l opital al akouche.

Papa ak maman, madan François Benoit, kom yo pat vle al kache ni al pou ambasade, le ekipa tou fe pale nasyonel la vin fapi pot kaj yo. Papa al ouvri pot kaj la. Palurè apwa al disparet san person apresa pap jom konè kote l pase. Te fwe François Benoit,

pou mye Jean-Marie Benoit, te kou rial pou an refuj nan ambasade peyi Venezuela. Yon lot fwe ki te rele Claude Michel Benoit, li tal tou la gekol l'ambasade peyi Argentine. Se pa salman la fami ak moun pre François Benoit ki pou al tombe vitim jou sa, lot la menm pase pou tout jiva derisio pou an les armes ekraze tout moun yo we ti gen figu opozan. Te gen an pil reglement de kont ki te fet E an pil moun te mouri pou rien jou sa. Par ekzamp, Benoît Armand. Alos ke l pat gen an yen a revoi ak la fami Benoît,

li pral mouri paske tout simplement prenon se Benoît,

yon group fiet la lor kwaze ak yon ansyen komandan Gatcote, san akine rezon, yo lou vizam e otou yel. André Rioubet. Alor ke l te gen nan machin li, yon Mercedes-Benz noir, Yon kop kache di te pral peye kak employe ki tap travay sou gran bitasyon li te genyen nan zon leogan. Le lrive nan pos polis ka fwa, yo arete l. Koman nan pos polis ka fwa pou Mercedes-Benz la, pran tout la jan li te genyen nan maschine la, fè yon malere ki kon l'ouvri se rir, al l'ouvri yon kofre for, ki te nan bitasyon riobe, el pran tout sa ki te genyen an dan kofre for. Apre sa, nan aswe, yo fizye ryobe, malewe ki tal louvri kofre fwa, ansanm ak deti jen jan, didye ak pol vie, ke san rezon, yo ta arete nan menm avan proska fwa, aloske nan matin jou sa, yo te pral benyen, nananme.

Pèson pa jom konen konbe moun ki te mouri pou ryen, ni konbe ansyen ofisye la meda iti, Duvalier te fè fizye nan epok sa,

sa kabay solman ontil ide, konman bagayote kon fèt, souren Dr. François Duvalier.