Eleksyon prezidansyèl

Chapit 7: Eleksyon prezidansyèl

Konsèy militè a

Nan Conseil militaire de gouvernement, minis yo Jeneral Kébreau te chwazi yo, yo tout se militè yo te ye. E la menm, avèk konkou gwo ofisye yo, Kébreau te pran tout yon seri de mezi pou pèmèt Doktè François Duvalier pran pouvwa. Se konsa, pou kòmanse, Kébreau te fè refòm nan lame, e li te mete sou kote kèk ofisye ki pa't twò dakò ak zafè bay Duvalier pouvwa. Apre sa, te gen yon bann lòt dispozisyon ki te pran pou defann moun fè grèv; yo te siprime libète de laprès, e yo te mete baboukèt nan bouch tout moun pou anpeche yo pale. Lapolis te kapab al fouye kay e arete nenpòt ki moun, sa'k lakòz yo te arete e al bouche nan prizon anpil patizan Louis Déjoie, patizan Daniel Fignolé, ansanm ak patizan Clément Jumelle.

Dat eleksyon an

Finalman, nan dat 2 dawout 1957, Ministère de l’Intérieur, nan yon communiqué, fè konnen eleksyon jeneral pral fèt nan dat 22 septanm. Pou eleksyon sa a, pa'p genyen okenn enskripsyon ki pral fèt davans, ni pa'p gen lis elektoral. Jou eleksyon an, elektè yo ap jwenn bilten pou yo vote anndan biwo kote yo pral vote a, e si yo vle, yo ka menm fè pwòp bilten pa yo. Pou sa yo ki pa konn li ni ekri, ap gen anplwaye anndan tout biwo yo ki pral la pou ede yo ranpli bilten de vòt yo. Lè ou konnen se Lame d'Ayiti ki pral sipèvize, jou eleksyon an, tout sa ki pral fèt nan tout biwo de vòt yo, ou ka prevwa deja tout gagòt ki te pral fèt nan eleksyon sa a, kòm li te klè pou tout moun Lame d'Ayiti pral fè yon vye eleksyon bouyi vide.

Jumelle retire kandida li

De jou anvan dat eleksyon, Clément Jumelle deklare li retire kandidati'l a la prezidans. Jumelle voye mande Louis Déjoie pou'l fè menm jan, pou ansanm yo denonse davans Lame d'Ayiti pral fè yon vye eleksyon ofisyèl, e konsa bay Duvalier pouvwa a. Déjoie te refize retire kandidati'l, e li deklare li konsanti pou'l pote'l tankou yon victime de la conscience nationale. Tout sa, se te bèl fraz, se te pale franse.

Rezilta ofisyèl eleksyon an

Dimanch 22 septanm 1957, eleksyon jeneral pou nonmen yon prezidan, 21 senatè, 37 depite, ansanm ak majistra kominal, te fèt nan tout peyi. Lè, apre kèk jou, yo pibliye rezilta eleksyon, yo jwenn Duvalier te gen 630,509 vwa, e Déjoie 249,956 vwa. Konsa, Duvalier te genyen eleksyon, e li te pase kòm 36yèm prezidan Ayiti.

Iregilarite nan rezilta yo

Byen vit, anpil moun te wè rezilta yo montre klèman se te yon eleksyon pikekole. Te genyen anpil bagay ki te fèt jou eleksyon an ki pa kòrèk. Kòm egzanp, yo bay nan zile Lagonav: yo te konte 18,841 bilten pou Duvalier, e 463 pou Louis Déjoie. Lè yo gade rezilta resansman ki te fèt nan lane 1950, li te klè yo pa't ka jwenn tout kantite moun sa yo ki t'ap viv nan zile Lagonav, ki te gen laj legal ki te ka pèmèt yo al vote. Sa'k te fè tout moun ankò pi sezi, se lè yo aprann Louis Déjoie, ki te an menm tan kandida a la prezidans e kandida o Sena pou Département du Sud, pa't rive pase kòm premye senatè nan Département du Sud kote Louis Déjoie te sèl kòk chante.

Depite ak senatè ki te pase yo

E sa ki te parèt ankò pi lèd, se lè yo wè tout depite ansanm avèk tout senatè yo ki te pase, yo tout se patizan Duvalier yo te ye, eksepte Amerlin Condé, ki te pase kòm depite Okay, e Franck Séraphin, ki te pase kòm depite Pòtoprens. E se de sa yo sèlman ki te patizan Déjoie. Apre sa, tout rès yo se patizan Doktè Duvalier yo te ye.

Lame a jou eleksyon an

Jeneral Antonio Kébreau, ansanm ak gwo ofisye yo ki te divalyeris tankou li menm, se yo ki vrèman te voye Duvalier monte. E dapre sa'k rapòte, Kolonèl Franck Beauvoir te pase tout jounen sa a nan biwo'l anndan Casernes Dessalines, kote'l te fè enstale yon bann telefòn ki te pèmèt li sipèvize, kontwole kouman tout bagay t'ap dewoule nan tout peyi a jou eleksyon an. Kidonk, kòm nou ka wè, sa'k te fèt nan dat 22 septanm 1957 la, se pa't vrèman yon eleksyon, men se pito yon seleksyon e menm yon maskarad, paske eleksyon te fèt jan'l te fèt la.

Yon seleksyon

Il se trouve Doktè Duvalier monte o pouvwa san'l pa't genyen yon bonjan mandat populaire. Konsa, an lagan, Duvalier te twouve'l anfas plizyè sektè ki pral lage de gidon nan deng li. E se sa'k fè anpil moun te kwè sa pa'p dire, e anvan lontan Lame d'Ayiti pral kapote Doktè Duvalier. E kòm listwa pral rapòte, apre anpil arestasyon, anpil maspinay, anpil vyolans, Doktè Duvalier te fini pa eklate yo tout youn apre lòt, e konsa'l te rive konsolide baz li, kenbe pouvwa pandan 13 an 6 mwa, e menm apre sa'l te rive transfere pouvwa fasilman bay pitit gason li Jean-Claude Duvalier, ki lè sa a te yon jennonm ki pa't gen plis ke 19 an.