Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 12 · Chapit 16

Sityasyon pral vin anko pi malouk

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Sityasyon pral vin anko pi malouk

Chapit 16 Sityasyon pral vin anko pi malouk

Nan dat de me 1958, de jou apreza fe bom ki te eklate ma outier, de chanm yo reyuni an Assemble National, depite yo rale konstitisyon pe yi ya evo el jete, yo dekrete etat de siyej, sa ki vin mette an limite a dwa e a liberté tout moun ki aviv nan pi. Fak nou sanje nan denye eleksyon, tout depite yo ki te pase a yo tout se di valeris yo te ye, sof te solman ki te nan kan lwi de joa. Pendan se yon sa, yon nan depite de joa is yo, Frank Seraphim mande a parol. Li komanse pale sou konstitisyon ki la pou garanti liberté tout moun, el mande justice mon bon jounalist ki te ede renverse pol magloa, e ki konye a touve yo nan prizon. Yon sinyal pati E yon kolon patizan du valye Ki tap asiste se yon sla La menm tombe rele abasera fin E yote menm menase envahi kare Kote depute ou te chita Pou yal pren depute se yon sla Fos sekurite ki te la Te fini pa met l'od E se yon sla te kontinue Minis en interi a Frédéric Duvigne Ou ki te la chan E tap asiste se yon sla Mande la parol Tout d'abord li remersi depute yo apre sa li akuse komparel depite Seraphin yo, kom kwa, ja preparon komplot. Divinyo kontinuye pou l di, an depi tout bonne volonté prezidant di valye genyen pou l padone,

opozisyon lanse touton kampany pou sabote gouvernement.

E pou fini, Divinyo di, kant a ou men Seraphin, ou pre touton plezi pou al fouye bouet fatra opozisyon, e ou pa jwen lot bagay, ou snon pou ele kagou la,

Asasen, gouvernement du valier, gouvernement 22 septembre. La mèm, mas patisa du valier yo, ki tante dan la chanm lan, yo mande pou mete serafin, oh la loi, lesa depite serafin kampe, el mande la parole, yo pat bal la parole. Apre sa, sou deman minis divyo, depite yo vote, yo baye du valier, pen pouvoi, pou dirije pi a Jean le Vlé, Jean le Pito. Kom nou kap wè, depite yo pat mèm ranyo kont, la mèm, Yo te tou revoke iminite yo, sak fe san koz, san rezon, ten konen po t'kimoun, yo te ka arite nenpo t'kel depite, e al bouchel nan prizon. Apre se yon sla, yon ekip patisan du valye soti pou al fon va, sou depite serafin. Yon eskwad milite la meda iti ki tel la, pou bay sekurite. Pou an serafin, yo sou tavel deor, e yal furel an dan yon to la bolis. Piske depite ou fin vote e bay di vali pren pouvoa Sak la koz den pi lesa depite ou pat gen imunite parlamenter ankor Kon sa, yo te tou al bouchi Fank serafen nan prizon Mem epok sa Yo ta take sakaje jounal Haitimi wa An san mak jounal l'independans De jounal sayo penan kampan elan Yo te pou de jwa yo tap ekriyon kolonatik ki tap denonse an pil bagay dwol ki tap pase an dan gouvenman. Yo te tou profite pou arite Georges J. Petit ki te direktor jounal l'indemandans. Fok di den pil blan merikien yo te ekripe pe ya de l'anè 1915 al anè 1934. Sa fe 17èm fwa yo te arite jounalist Georges Petit pou posisyon li te konpwen kom nasyonalist, kom jounalist konsekant, e kom moun ki pense peyi.

Winzo Calaferriere, se ton ansyenman mwen goup aktivis ki te monten an po ou prins yon pati politik. Pati sa te gonjounal ki te rele le souveren. Se di valye ki te nomel Winzo Calaferriere, magistra kominal po ou prins.

Nan finisman mwen avril e nan komansman mwen me, 1958, 1958, an plis yon komunike li te met deyo, Windsor-Callaferriere te monten nan radyo, kote l deklare ke pe ya nou eta mobilizasyon total kapital, el menase pou l repete sa te pase nan date 22, 23, 24, 25 septembe 1883. Sou prezident Salomon, el pare pou l bay mounyo ki kontre jim di valye, de chatiman telman terib, ke men apre 50 an, viktim yo pal sonje avek freyer, jan de chatiman yo te resevwa. Mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen apan, mwen ap responsable la vie tout moun ki nan prison et tout massacre si te kap fête sous population. Duvalier la même te koure revouquer Winzo Calaferriere kom magistrat pau prince.

You sois, kek moun yo pat jambri ve identifiye tal tire plus passe 20 kout zame sou ka General Drew, ambassadeur amerikèn nan pau prince. Le Duvalier apren nouvel sa an sema kmenize interi a Frédéric Divigno yo bay yo konferans de pres akuse patizan de jwa yo kom kwa se yo ki tal tsire kaj ambasade amerikyan. Jivali te profite pou lo fui les Etats-Unis tout fasilite yo tavle pou vin etabli base militer nan peyi. Nan dat 18 me, 8 merin merikyan debake pou a ou prens pou yon premier kontak avan yo voye kèk instrikteur militer pou vin reorganize la mi d'Haïti. Fok di se ton kou terib pou oposisyon e jivali la men tombe

pou fèk kompran ke se yon poev ki montre kleman li gen ponjan support gouvernman Amerikan. Nou nan mwa jen 1958, bom te kontinu ap eklate pi red. Li te gwo midi kek tonton Makout lanse de bom an dan jounal Le Patriote. Te gen de souvouye ki te blese. Kom nan epok eleksyon, jounal sat ap supporte kleman jumel. Le la polis rive ki moun yo arete.

Antoine Gepetit, direktor jounal la. I se touve Antoine G. Petit-Sa, direktor jounal Le Patriote, se petit garson Georges Petit, ki li men te direktor jounal L'Indépendance, el tap supporte Louis Dejoie kom kandida la présidens. Nan aswe 29 juen, sou gout frère, tout prè Petionville, yon gout eksplosyon te fet. La polis rive, yon joun Kelly Thompson, yon ouvriye te blese nan jam, e yon bon pati nan kol te brile. Yo kou y ave l'opital milite. La, li di yo tap fabrike bom nan ti kay tou pre wout kote di valye te gen pou li te pase le nan demen apre l soti nan fèt Saint-Pierre-Pétionville pou l tal non festival ki te gen pou fèt frèr. Li avwe, se Jean d'Eskiron ki tap finanse komplo sa a Jean d'Eskiron sa a, se ton om d'affer ki te konfe elevaj e vande poule El te an gro patizan kleman jumel Yo ta a rete Jean d'Eskiron, madame Ligislen ki lesa atan sen Ansem ak yon douzen lot komplis Kom nou kapwe, sa fe dezyem komplo ki te monte pou asasine prezident François Duvalier