Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 12 · Chapit 11

Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,

Chapit 11 Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,

apre sa ak Louis Dejoie. An la gande, du valier réalise bien vite, si jamais l'vérité au pouvoir, gen an pile gros tête, Y fok byen vit li feyo patiki de peyi ya, arete yo boucher yo nan prizon, ou byen feyon fin ak yo. O sino, moun sa yo pral bal an pil problem. Toa pwemye gro tèt sa yo, se pwemye aman Kleman Jumel, dezyemman Louis Dejoie, et toazyemman se General Antonio Ribou. Nou va we, koman di vali pral sevi ak tou le toa, apre sa di vali pral kouri ak an pil, an pil lot moun,

apre l te finwe ansyen prezidans tenyo Vincent. Duvalier pral invite pou vinwe l nan pale nasyonal de ansyen kandida la prezidansyo. Tout d'abo li pral renkontre Clement Jumel, apre sa li pral renkontre Louis Dejoie.

Kom yo tou le det ap travay men kote sou gouvernement estimé, Duvalier kom minis departement du travay E Clément Jumel kom chef biro statistik nan menm depatman di travay sa, ki donk an Duvalier et Jumel te genyen bon jan relasyon. Kom Duvalier tap fè oposisyon kont gouvernement magloa, denpi l'anè 1954, pou rezon sekurite, li te bli jal kache. Klemant Jumel ki devine minis pandan tout gouvernement Paul Maglois, de mem ke frèl du kas Jumel ki devine minis de l'interieur sou Maglois, yo tou le dete toujou konen kote di valier kaché. E poutan yo pat jom denose bay Maglois. Ou kontrèr, di valier te gonti kamenet tap tap ki tap fè trafik nan pou ou prins. Klemant Jumel kom minis nan gouvernement Maglois te pase l'od pou chak mwa. Toa, mekanisyen garaj travou publik, fe gratis, gri se serre, e bon jan reparasyon nan ti kamionet tap-tap sa. Pande renkont la nan pale nasyonal, Jumel ofri Kleman Jumel pou lvoye l ambasadeur da Haiti nan peyi Argentine. Jumel fe Jumel kompran li pa kapab aksepte job sa kon yer, paske l toa fatige. Dr. Gaston Jumel yon fwe Clément Jumel pral komèd yon gwo bètiz lè l fwe publie nan jounal Le Nouvelliste yon lè tout louvri ke l voye bay Ministre de l'Intérieur Frédéric Duvignot kote l explike pou ki rezon Clément Jumel pat aksepte job ambasadeur nan peyi Argentine la, ke Duvalier ouvri. Quelke jou apre sa, yo vin rapote baye Clement Jumel, du vali ete vo e fen an emigrasyon de paspor. Yon pou li, lot la pou madame li, yon fason pou l'forsye e fe Jumel an semak tout madame li ki te veyya. La men, Clement Jumel pou an rak, il al kache. Nan matin 15 novem 1957, selman 3 semen apre du vali ete prete semen kom prezident, yon ofisye la meday ti tal kay jimel. Kom jimel pat la, li te lese yon papye konvokasyon pou jimel prezante l nan bureau la polis pa ou prins le lan demen 16 novem. Le sa, madan jimel ki santi ke vil menm andaje, li te t'oblije li menm tou rale soti il tal kache. Kleman jimel nan kache. Loui de jwa den pi apre grev kowe san pa ou prins yo te fin fere,

Be, rezultat, eleksyon, li tou te nan kache. A go influence Clément Jumel, ansam ak loui de jwa, genyen, e kom yo tou le de, te toujou kache nan peyi ya. Duvalier pense sa represente yo danje grap ou gouvernman. Ke fe duvalier? Nan dat 16 fevrouye 1958, li fe yon deklarasyon publik nan radio, kote l di pa gen okon lod ki bay pou la polis chèche de jwa.

Efektiveman, kek jou apre,

Louis Dejoie nan palè nasyonal, Duvalier te gen avel, minis de l'interieur Frédéric Dumignot, e Dejoie te menè avel, yon nou tab nan pa ou pwens ki te rile masso de zinor. Ansem ak Charles Fonbrun, ki te yon ansyen senater departement la Tiboni.

Menkouman kan Duvalier rishio rapote sa k te pase. Pendè an kont lan, Duvalier propose Dejoie pou l'vore l'ambassadeur d'Haïti nan peyi al etranje. La menm, Dejoie eklate,

Sò ponsè patizan myopwal di de mwen mèm Si jame mwen vin aksepte job ambassade de sa nan gouvernement

Ansyen senateur Charles Fonbrun la mèm Rabat de joa el dil bab Konen byen se pak sitwayen du valye wap pale Men pito ak yon chef d'état E renkont la te fini la Dapwè sa nou pran nan bouch yon mam influyen Nan bureau politik Louis de Joie Renkont la te pase trebyen Duvalier di de joa, kom nou tou le de se de teknisyen nou ye, ki donk nou chaje a disiplin, ou menm kom industriel pe ya bezwen, e ou ka toujou ren pe ya an pil servis, e mta remen kolaborer avem nan gouvenman. Dejwa repon, el di di valye, sol jom ta kolabore, se si solman nou ta kap monte yon gouvernement koalisyon. Pou sa, wab bamdouwa, pou m chwazi toamoun, yon ki pou vin minis finance, yon lot pou vin minis komers, e yon toazyem minis departement di trabay. La men, minis di vi yo voltije, el di dejwa, ou pa kavinman de pos nan gouvernement, pou se ou men ki abdikte kondisyon. konklat e fini la. E Divalye di de jwa, oke, ma panse a sa, e ma fò konen. Li baye de jwa anume o telefon privel, el di de jwa ke l kaprelel ne po ki l elvle. Le ap soti ki te paler.

Nan diskisyon de jwa tap fè avek ma sodezi nor, ansan mak senateur chal fon brun, li rele el di, gade Divalye non, la betize, nou pa bal toa mwa, nou pa al kou avel. Fok di, ofisye, militeyo te kouri transmet parol sa la menm bay du valye.