Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 12 · Chapit 14

Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.

Chapit 14 Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.

Fak nou konen General Antonio Kebo, Kolonel Frank Beauvoir, Major Antre Varo, A kapiten Preswa Pierre, se sou tou kat ofisye la Meda Iti Sayo ki vreman te ede di vali pou mpouwa. Kapiten Preswa Pierre pou mpouwa pal te telman di valirist ke l te vante tet li kom di valirist nimeo 1 na Meda Iti. Apre leksyon an de kapiten Preswa Pierre te pon promosyon, li te monte major, el te vin komanda kazen de sa lin. Preso api ap pral komet yon apre lont 3 reyor grav E se sak lakos yu alip pral kou ravel E vwoy lan eksil nan kapè lwen Premier reyor 18 novem se dat ki make anivesè batay vertyè Nan okasyon sa se lakoutim Preo chante te deyom E fe gro seremoni nan tout gro l'eglis katolik ki gen api yia E se dat sa 18 novem 1957

apre l fin prete serman kom prezidant, du valier pou al fe premier soti ofisyelli kom prezidant. Piske l anten sa,

pale nasyonal te depan do kazen de saline, major pres la pier, kom komandan kazen de saline, te mette kampe o gada vou, yon batay yon soldat devan skalye pale, pou bay prezidant du valier ojan. Lea du valier paret, y se touve li genyen sou kotel pou bal sekurite, yon ekip sivil bien arme, A groz am nan men yo sou komandman Kleman Babou. La men, preswa piya spontan, e devan tout moun li peton groz skandal ak prezident Duvalier, el rele bien fort pou l'man de Duvalier, esko pa fe la me a konfians pou son ekip sivil ou mette bo koto pou bo sekurite. E si mwen msye yon dezyen fwa ak Mitraez, map rache l nan men. Sel sa, bien pose, Duvalier te di majo preswa piya, mon chè. Konen byen, men pa entre nan zafè ou ak kèman babou. Dezyan mè rè, se chak jou a 6 zè di maten, di valye demande preswa piè pou l'vinouèl nan palè nasyonal. Kom gwen jwè pou kè, preswa piè te toujou bezon l'ajan, e plizèr fwa di valye te kon bal yon envelop ki gen dan 500 dolan ameriken. Preswa piè te toujou louvri envelop la e kontè l'ajan devan di valye. Yonjou di wale ba yon preswa pya yon envelop ki te gen 300 dolar Ameriken Le preswa pya fin konde la jan li di Oh, dok, jodi a se pa solman 300 dolar ban mwen San l pa di anyen Di wale pou yon envelop 300 dolar E yon ba preswa pya yon lot envelop ki te gen 500 dolar La men, di wale pou anot Deske preswa pya konye a Soti pou bal presyon E men fè l'exijans Trojèm erer Se preswa pya li men Ki rapote sa nan temanyaj se tit yon liv li publie. Nan page 150 liv sa. Preswa pi a ekri, li pat kapis skandalize pase sa. Yon matin, lè l'entren nan palèr. Li jwen an dan apatman privè, kote prezidant di vali etab viv ansam ak tout famil. Yon ekip garson ki fènk leve, e yon pat gen plus rad sou yo osnon kalson ak chemizè. Gen mouve. Li di mesye yo, jen mwen nou ye la, nou tou ap fe pale a toune yon pak pou zanimo. Le yo rapote pa oul sabay divalyen, li pat kapi vek se pase sa. Paske moun sa yo, kwe so api a te trete de zanimo, divalyen te deja wese yo, ki pi devan pral toune de goma kout lou, ki pral mache fe aksyon, pose zak, e kore gouvenman. E la men, divalyen wese a se tro pato, el tou deside kouri a kwe so api a. Ke fe divalyen?

sa preswa pi a rapote nan page 150 de temoyaj, ki se mem livsa ke li kriya, li di di valye remet li yon dokumen kote l nomen l prezident yon delegasyon pou l al os Etas Uni, negosye, deside, e siyen pou gouvernman, kek kontra pou achte zan, ansan mak materiel militer pou l ame d'Haïti. An plus de sa, dapre dokumen, kom prezident delegasyon, di valye te bay preswa pi a

kouman yon misyon milite ameriken pou al vin nan peyi pou ede reorganize la Medayti. Sepandan nan finisman dokumen di ve al yete bay preso apyer, te go kondisyon la dan, kom kwa delegasyon ge obligasyon pou l pran kontak a gouvernman Haitien an van negosye, deside, e sinye kelke so apyer.

Nan date 7 avril 1958, de jou selman apwe major preso apyer arrive aux Etats-Unis,

li resevo a yon od transfer a gran kate general la mey d'Haïti ki anonsel yo transfer el kom asistan atache militer nan ambasade d'Haïti Washington ak l'od pou l'reite nan vil New York. La men, major Presoapier vou yon mesaj kode bal du valier pou l'dil di ta preferé yo vou el an Espany.

Le lendemè, Presoapier resevo yon kab ki anonsel di vali chwazil kom atache militer nan ambasade d'Haïti nan peyi l'Espagne. Kom nou kapwe, se konsa di vali et terive debarasele fasilman de Major Presoapier ki konsa pral rete an exil pandan plus pase 27 an. Li pral karo itounen nan peyi d'Haïti apre Jean-Claude di vali et tombe nan date 7 fevriye 1986.

Nantan sa, telè djol rapote, genyon nan gwo ofisye yo Kital bay di valè demisyon. Lè sa di valè gade lè l di manche, pi to reten an ou aloutande. Pi to reten an repo. Paske si bay demisyon te fasil konsa, se mwen an pwemye ki ta kouri bal demisyon.