Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 12 · Chapit 15

Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem

Chapit 15. Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem.

Apre Duvalier fin prete seman kom prezident diktatèr dominikèn, Rafael Leonidas Tuyo Imolina,

sanp rentan voye nan pa ou prens, Johnny Abes Garcia, se yon nan pigwa jen te genyen pou vin kreye la toublai nan peyi ya. La Vos Dominicana yon kou stasyon radio dominikèn pou bopal lanse yon emisyon an kreyol pou destabilize gwenman. Il manche yon atak direk kote Lucien Domecq, ki ton boufouèd doktèr du valier, kom yon te mariè avèk de sèr, e ki ton goboan nou gouvernement. La Voce Dominicana te denonse kareman Lucien Domecq, kom yon ansyenman pati komunist an Haiti, e yon nan komunisyo ki ap konspire pou deboulonnen du valier e pon bouvoir. An avril 1958, radio an Dominikani anonse nouvel ke yon radio pirate, radio Liberté, te rentre an operasyon nan Bawopwens. La men, moun komanse koute radio sa ki tap met deyo an pil bagay ki tap pase an dan gouvernement di valye ya. Radio sa ate telman vi nan nuisans pou di valye ke l teman de yon bato de ge Ameriken ki tap pase nan Radbawopwens pou cheshe et ouve kote radio sa tap fonksyone.

rada batiman de gen Ameriken te fini pa dekouvri ke apay radio pirat sa te touvel an dan Oso Blanco, yon bouchri kote yo van Vian ki sou chanmas an Fras Palais National. Magazin Oso Blanco sa te pou yon kibè ki terele Antonio Rodriguez, yon fanatik Fidel Castro, e yon bon zami Clément Jumel. An la gan te gan pil bagay dwol ki te komanse ap fet tenkou kontra monopol farin ak kontra monopol siman et te gan keknek ki te deja ap fet go la jan. Nan dat 8 avril, Palen National publiyon dekre prezidentiel ki revoke apre 3 an, yon kontra 30 an, yon italien te signen a gouvernement haisyen pou jere yon kazino internasyonal ki te nan 1101 nan Bovwens. Malgre ambassadeur italien te proteste, sa pa te empeshe kontra pou jere kazino a te pase nan 3 men yon abri lot. Le ou sentre bas Clemant Barbeau li di woli tout simplement se yon rol intermedier e ke se prezident du valier ki te kon ankesse tout la jan yo. Nan dat 30 avril, yon gro bom eklate ma outyer. Nan kaipay, la polis fe plizier arrestasyon E anket revele, se koktel molotov ak bom yo tap prepare pou asasinan di valye nan demen 1e me nan okajon jou fèt travay.

La men menis interior Frédéric Duvillot manchon komunike kote l'akuse Louis Dejoie kom kwa sè di ki tap mani gan se komplot kriminelle sa nan maoutier.

Komunike sa, pou yon pinga, bay nèmpot ki moun ki ta kache lwi de jwa, yap konsidere l tenkou komplis nan o krim kont sekurite l etat, e ap prete l an konsekans. Komunike a kontinye pou l di, yap bal 25 mil goud ki te vo 5 mil do la Amerikyan nan tan sa, a nèmpot ki moun ki ta bay renseyman ki ta fay ou pon lwi de jwa, e arete l. Te jwa la menm soti, ou tel te kache,

talman de azil politik nan ambasad Meksik.

Gouvernman di vali a te fini pa bal yon sof kondwi, sak te permette luy de jwa ki te peyi ya, e alpan eksil o Meksik. La men apre de jwa pati, sa nou we, premye kolon moun, ki pral kouri ki te peyi ya, se mem bureau politik luy de jwa yon an pou vwens. E se den pil e sa,

an pil gou entelektiel, an pil teknisyen, ak an pil haisyen save, pou al komanse rale soti, mète dèr, e al vive nan peyi etranje. Nan mwes ke set mwa, apre el fin pou mpouvoar, Jivali te deja eklate General Kebo, el te rive pou se do luy de jwa, e fel pou exil.

Sependan, pwiske Kleman Jimel te toujou nan kache nan peyi ya, Jivali kwe sa reprezenti an gro danje pou kouven mal. Se pou tèt sa, mèm joutran ta avril sa,

Frédéric Divillon,

An plus dekre kon de jwa I te publio lot dekre Ke yo te li nan radyo Ko tel deklar yo sezi E l'Etat konfiske tout bien Kleman Jumel Ansem ak tout bien frel du ka Jumel Ki li menm tout en ansyen minis de l'interyon Sou gouvernement magloa Dekre a di nan mi tan moun yo ta arete yo Gen dek ki te denose Kleman Jumel Ansem avèk frel du ka Jumel Kom fwa yo de rea tenan komploma Ou tse atou E yo bay de fwe a jimel sa yo karon suiter Pe yo livre tet yo bay la polis O sinan yo ap konsidere yo kom moun ki hor la doa