Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 12 · Chapit 18

SITUASYON APRE PREMIER INVASYON

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
SITUASYON APRE PREMIER INVASYON

Chapit 18 SITUASYON APRE PREMIER INVASYON

Nan epok sa, an pil moun te kwe, si zoka se ton evasyon ki te blyen planifiye, sa te ka petet fatal pou di valye.

An patan, se Ameriken ati ou peyn,

paske te voye fe plizyor vwayaj an Haiti, pou lta lwe lye tenan Raymond Chassagne, ki te la sou plas pou pran kontak ak kak ofisye la Meda Iti, ki ta kap bay konkou nan evasyon pasket pou al fer pou baskile di valye. Di valye te vin kon sa. Yo te arete ati ou pen. Apre, gro presyon ambasade meriken nan pa ou prins. Yo te liberel. Yo te arete lieutenant Raymond Chassagne.

Apre, yon jujman koumasyal ki te dure 15 jou nan tribunal milite.

ne remon chasay pou te pase un nan aprizon an penitensye nasyonal. Kom depi le sa, pat gen oken moun ki te pon direksyon mouvman an Haiti. Sa la koz le yuit envahisseur debakeman, wii, yo pat jwen peson ki tap tan yo souteren. An plus de sa, se le pasket fin pan kazen de sa lin, li komanse rele e pale nan telefon ak plizyo ofisye lamè d'Haiti ki te bay asyreuse,

yo tap kap kontes nou yo.

nan yo ki te deplase pou vin pote pasket konkou.

Nou ete kwe se ton evasyon, tankou an pil lot vie evasyon nou pal wè ki fet pi devan.

Apre tentative kou de take bou,

mette ak promi evasyon sa.

Divalye wè se tout bon, a de fwa li manke ale. Se pou tete sa, menm jou a apre evasyon,

li komanse pren tout an seri disposition pou l'kore pou val. Le di vali reflechi pou lwe a ki fasilite l te revoke kebo, e soutou a ki rapidite, yvi gren mersenèr te rive pran e okupe kazen de sa lin, ki se pi gwo kazen gen apè yia, e ki kampe justeman de palè nasyonal. Di vali realize ke la Meda-Haiti son fos ki pa kampe sou anyen.

Kon sa li pral tout d'abord demanti bile. E bien vite apre sa, li pral avili la Meda-Haiti. Po komanse li dekore Clement Barbeau. Po bon jan aktivite li te deploye pou l'matin evasyon. Kom general Maurice Flambert, di vali te nomen chef d'état-major la Meda-Haiti pou remplase Kebo. La men apre invajyon, Di valye baye flamber, Yon pigwo grad, Li te nomen l majo general.

Kom la invajyon, Flamber te blese nan figi,

Di valye te fel pase, Yon nwi nan pale, Apre salte tou, Invite general flamber, Poul viv akotel, An dan pale nasyonal. Dapre sa nou jen nan temoyaj, Ki se tit liv preso apyer, Li ekri, ke se pa te vekse gwo ofisye la me ya Daitye ou te vekse. Le ouwe chef de ta majol la me Daitye a, al rete non chanm, ansemak madam li e de pitit, akote yore ki tonton makout, an den valet nasyonal. Piske du valet konye, vin gen an den palet la ambajel, e sou kontrol li, chef de ta majol la me, general Maurice Frambert, ansemak Clement Barbeau, chef polis sekret palet nasyonal, li pat pran tan pou du valet fè la meda iti, vin fè ko ak tonton makout yo, et tou fè la meda iti tou ne yon la men makout.

Bon kote si vil yo, di waliye pral fè gran reform nan minister, li pral voye ale Frédéric du Vigneau ki te ministre l'interier, de menm ke pè Jean-Baptiste Georges ki te ministre l'éducation nationale,

li pral remplace pè Georges par yon lot pè ki te rele Hubert Papayé. Z afer evoke pe Jorge sa, te etone an pil moun ki te kones se la kaymanman pe Jorge, di valye te pase yon bon boutan kache nan finisman gouvernement magloa. An tou ka apre sa, di valye te mette telman gro presyon sou pe Jorge ke l te blije kouri ki te peyi ya, e al vive an exil nan peyi etranje.