Unvetted
This transcription has not yet been manually reviewed against the original audio and may contain transcription, spelling, or formatting errors.
CHAPITRE 22
san peche la meye pou l'parive bal kou deta. E toazyem, lot rev la, se met pe blan franse ou deyo,
e fe se pe ak monsenyeur Haitien ki vin pre la komandman l'Eglise Katolik nan peyi d'Haiti.
Di valye, te tsyen, aske l chanje koule drapo ble ou rouge la. E mette pou remplase l yon drapo koule noye rouge,
Paseke noua e rouj se te koule drapo zan setyo le neg maron. Se drapo koule noua e rouj ki te drapo de salin. E se menm drapo noua e rouj sa a ki te flote nan waryo mwa Kristof nan tout gran noua peyi ya. Ki vle diyo pou divalyen? Drapo koule noua e rouj sa a se yon simbol ki gon gro valen nan istwa pe parisyen. Lè di valye prezante la chanm yon proje lwa pou chanje koule de rapor an noa e wouj Kèk senatèr te monte tout yon kabal an dan chanm sena Sak lakò senatèr te vote kont proje di valye pou chanje koule de rapor De senatèr ki te plus monte kont proje lwa pou chanje koule de rapor Se senatèr Jean Belizer ak senatèr Jean David Nou dwe sonje Jean David, senatèr vou departement de l'Ouest, ansan mak Jean Belizer, senatèr vou departement du Nord, se yo de a surtout, pendant tout kampan lan, e jou éleksyon an te kampe pou mette Duvalier prezident. Sebandan li pat pran tan pou yo dey, pat remen jan Duvalier tap menen bak peyi ya, e deja de senater sayo tap fe oposisyon kon Duvalier. A kon senater ote refuze vote proje loa, kite pral permet gouvenman, chanje kouleur drapo, fok di Duvalier pat kapi vekse, ni l pat kapi fache pase sa. sa, e se jist kek jou apre sa, di valye pal fon gro kriz kadiak ki manke pou tel ale.
Da pou a rezultat rechers kem fe, mwen apren ke di valye pa ton moun ki te kon manje an pil, sa sou tou l teren men manje se pomme frans, e bweso da amerikant an kou Coca-Cola, sa k fe an tou di valye pa jom peze plus pase 135 liv. Di valye se ton moun ki te toujou
E lè l'prenpouvoi li te chaje ak problem sante.
Kom dokter, du vali te konen ke l'pata ap vive lontan. E chak mate se ton veritab mirak. Le du vali ou el leve vivan. Poutan patgan pil moun ki te konen du vali te malade kon sa. Tout d'abord, du vali te fè diabet sukre.
Dezyèmman, li te soufri problem sikulasyon san. Kil ve di san l pat koule normalman An dan ven nan tout kol
Toasyemman li te kadyak Sa ki la koz Kel pat bat normalman
Katryemman di valet te fe flebit Ko sa ven Nan jointi ou piel An semak ven nan pou et li Te toujou an goje aksan Za fe flebit sa Kwa l provoke yon seri komplikasyon Ki fe apati l ane 1958 Kwa l provoke yon seri komplikasyon Prezident Duvalier pat ka leve pyele pou l'mache en gam. Se trenel te kontrenye pyele pou l'mache. En plus de sa se ak an pil difikilte, li te rive kon bon plume pou l'ekri. Eleve manch an telefon pou l'metnez oreli kon sa pou l'tande en pi pou l'pale. Li te telman malade, sak feyon teknisyen te kon al nan pale nasyonal. Chak maten, pronsan prezident du valye pou al fe analize nan laboratoa.
An plus de sa, ou komansman chak si mwa, te gon gro dokter ki te konsoti nan peyi etranje pou vin konsulte prezident du valye. Yon mwa trejou, apre lan mor kleman jumel, yon gro kriz kadiak frape prezident du valye. ek kriz sa manke potel ale.
Maladi, fatik nan eleksyon, mette ak chok Duvalier tab pran chak jou. Depi l'monte ou pouvoi, la kos nan lan nuit 24 mai 1959,
Duvalier indispose, li fon terib kriz kadiak ki ve dir kel flanche.
Dokter Jacques Foucan, ki te yon nan dokter ki tab suiv prezident Duvalier, pense ke l te pike yon kriz diabet
Kon sal te kou y administrel yon gro doz insuline. La menm, tout borgosh di valye vin paralize. Li te rentre an koma, e kon sal li pral pase 9 h de tan san konesans, sa k la koz pandan tout 9 h de tan sa,
san ak oksijen pati sikule normalman an dan serve l prezident di valye. E se tan kou yon ti fil ki te kem bel vivan.
Yon jen doktèr ki te la, ki re le doktèr Rosarion, aproche madan du valye, el di li pat d'akor ak diagnostik doktèr Jacques Foucan.
El te men vle fe madan du valye kwe, semble se ton fèt eksprè. Paskèl pa kap kompran koman doktèr Jacques Foucan, yon doktèr ki tal pran bon formasyon ouz Etas-Uni, kap fe yon gwe re akonsa. Sa, la nwit la menm dr. Ozaryon fe Kleman Barbo al cheche glukoz nan famasi. Kom yo pat ka jwen yon ven nan bra prezident Divalye, yo te tombe bal masaj nan de pye.
Pendan yo da kontinu e fe masaj nan de pye dr. Divalye, dr. Ozaryon te fini pa jwen yon ven. Le sa li pon seren, el enjekte solisyon glukoz la nan yon ven. Mènen, mpè pi wò talon yon nan piè, doktèr du valier. E se sa ki te rete koma. Le apre 9 or de tan, di wè pren konesans. Premier kestyon du valier pose, madame li, eske l prezident oujou? Pendan tout soare sa, tout mèm wò de ta majò, la mè da iti, tal nan pale. Yo tap fè plan pou konen sa la mè ap pral fè. Si yo ka kriz ka diak sa, ta pote du valier ale. Le apres sa, Duvalier vin kon sa, di pral revoke tout gro ofisye sa yo youn apre lot.
De 24 me, soare Duvalier fek kriz ka diak sa, jouk rive komansman mwa jye 1959.
Pwèndan preske 2 mwa, Duvalier te rete kloure sou yon kaban.
Se Clement Barbeau ki te ap gouverne pe yia. Se li ki te dirije reynyon minisyon E se li ki te fe minis informasyon Met deyo komunike, sou komunike, ou te li nan radyo Po fe konen di valye pat malade jen abdil nan la ouya E tou simplement di valye bon grip El bezoan repo D'ayor se Clement Barbeau ki tout d'abord Alman de ambasade amerikene an pa ou prens Gerald Drew, koku Ki la men fe misyon naval amerikene nan
militè nan Guantanamo, Cuba,
voye tout an ekip seysyalist nan maladi ke, kourir an treba ou prens, pou vin baye prezident du valè la soignage. Yon lot fwa anko, se sou demande Clement Barbeau, mem ambasyadeur amerikè, Gerald Drew, te fè de doktè amerikè ki se de gro seysyalist nan tre temoun ki soufri maladi ke, soti New York pa avyon, e kourir an treba ou prens, e se de gro doktè seysyalist amerikè,
apre 30 jou bon jan soin, te fini pa met prezident du valier kampè sou de pyele.
Tout d'abord, se doktor Rosarion, ensuite Clément Barbeau, ambassadeur merikè, Gerald Drew, apre sa de doktor merikè yo, de doktor gro spesyalist merikè yo, se 5 moun sa yo, ki te rive sove du valier e bal la vi. Pendan tout gro kriz kadiaksa, kom san ak oksijen pat sikile normalman An dan seve l prezident Duvalier, pwè nan plus pase 9 or de tan, ke l te pase an koma, sa la koz ke Duvalier te subi kek bon jan domaj.
Apre l te pase preske 2 mwa malade, Duvalier vin wè fè.
Oficier ak soldat gade prezidentiel yo, te fè yon gwo parade militer pou li nan la koup ale nacional.
Men an dis kou l fè, Duvalier pa d'mal okun detay sou maladil. Li te tout simplement kontantel pou l di an franse, ke lte genye de difikulte de sante. Duvali lesa ofisyeleman vi nou pran fonksyon kom chef deta e la men politik duvali pral chanje e kom nou pral wè pi devan, bagay yo pral pran yon lot direksyon.