MOUVEMENT KOMUNISTE

MOUVEMENT KOMUNISTE

nan gwo klas nan dekol segonde. An plus fwa ou prens, mouvan komunist la te rentre bien fon, nan mitan an pil jen yo ki tap viv nan tout gwo vil po ven syo ki nan pe yi. Apre di wale fin e kla te greve le bak etidyan yo. Prel gen an pil etidyan ansam ak plizyor profeseur ki pral rale soti ki te pe yi, e o tal etidyan an frans. Men se sou tou a pari o te rete. A koz la frans tan tan sa pat nan zafen bay ti neg bon jan travay, E kom za fe an pil nan yo pat fin tro bon, di valete reisyon wole ke gwen nan yo kom espyon, ki te kon voye bay bon jan rapor. An plus de sa, ak konkou kek gouvenmen etranje, di valete fini pa genye nan yo tout, an semak tout jan aktivite kolon jen komunis a isye sayo tap mene a Pari. Se nou kati a Paris ki rele kati laten, kote gon gran sant universiter, se la pi fò nan yo te kon reyuni pou fe diskisyon, fe plan pou yo rentre an Haiti al jetè di valye, e bla yi yon ban teori sou kouman le komunisyo pon pou vwa yo pal dirije peyi. An pil nan yo te kon kite la Frans e al suiv seminer sou doktrin komyunis non peyi an Europe ki rele Tjekoslovaki. Kek ta apre sa, gouvernement peyi la Rusi te vin louvri yo universite ki te rele Universite Patris Lumumba.

Patis Lumumba, sa, te la pou recevoi etudyan afriken ansam ak etudyan noa ki soti nan lot peyi, de peyi tenko Haiti.

Me ki eski te Patis Lumumba? Patis Lumumba se ton lider politik ki te fet o Kongo, yon peyi ki an Afrik nan ane 1925. Kom lider, se li ki ten nan tet mouvman ki devine fer Kongo, soti sou l'obedyans peyi Belgik, e pran independans li.

Kom premier-ministre la Republik Demokratik du Kongo nan l'anè 1960, yo te revoke Patrice Lumumba nan l'anè 1961, e Patrice Lumumba te mouri asasine nan mèm l'anè 1961. 1961, yon nan egzasis yote konman de jenti kominisa yi siyensa yo pou yo fe, se pon yon avyon kite l'Europe rentre an Haiti e alfe ouwe yo nan peyi. Le ou de son avyon, si zo ka yo touve non yon nan yo, sou yon lis nan gwo ka ye noir te gen en a yo popro. Wou prens, yote tou aretel, men el fwo dimanche, enterojel, apre sa yote tou ekzekutel. Gen an pil nan jen komini sa yo ki pat kompren nan yen. Se konsa nan epok sa, dapre sa ki rapote. Gen yon nan yo ki te debake nan ayopor pa ou prens ak yon mitra SD monte pies pa pies an dan malet li. Par nan el ki tal tan ni nan ayopor pa jam wel. Semble non te nan gro kaye noa ki te genyen a e ou po a Kon sa yo tare tel, li te disparet E ou pap jom tende pale de li anko Non pa ka fe mencha pizza a kote nou a pale de komunis San nou pa fonti rale sou yon gran intelektuel haisyen ki te rele Jacques-Stéphane Alexis Ki an plus de Jacques-Stéphane Alexis Li te genyon lotnon yo te rele Joseph Tevno

Jacques-Stéphane Alexis a te fet gounayiv nan dat 22 avril 1922. Kom président Borneau te nom men papa l'ambassadeur d'Haïti nan peyi la France nan l'anè 1926. Premier kote Jacques-Stéphane Alexis tal l'école se a Paris. Apre fin mille te retounen a Haïti nan l'anè 1930. Jacques-Stéphane Alexis tal l'école se l'huit don Zak nan pa ou Prince. E se lal te fin fe klas li. Apre sa li tal l'école de médecine. E se li ki te monte premier organizasyon etudyan nan l'Ecole de médecine nan Boroprens. Nou jwen li apre sa kom mèdicen e kom mam jounal Laruche ki se ti jounal sa ki pral deklanche yon gro grev eleve ak etudyan yo te lance nan Boroprens e ki te fini par anversè prezident Eli Lesko nan dat 11 janvye 1946 1946, e ki pral marke komanseman sa an pil haisyen rele la revolusyon de 1946.

Se Jacques-Stéphane Alexis Sartre ki pral monte yon pati politik a tendance komunis, ke l te rele pati dan tante populère. Kom Jacques-Stéphane Alexis te kon ekri pou l denonseyon mouvman noirist ki te rele la negritude, e medzame pou kritike atik Dr. Duvalier te kon ekri nan jounal Legrio Sa la koz Jacques-Stéphane Alexis pral bien vite réalisé. Prezident du valier te gondan kont li. Ke fe Jacques-Stéphane Alexis? Gras sa paspo yon jen eleman ki te releber na kselestè te pasel. Nan mwa da out 1960, li pou mbati man el sove ki te beyi ya. Tout d'abord li tal Moskou. Apo sa al te chavire al nan peyi la Chine. Kom Jacques-Stéphane Alexis te ekri plizio bon jan liv sou la vi peyizan haisyen yo.

publiye an frans, e liv li yo te tradu nan plizior lang, konsa an pil kote te rokonet li kom yon gran ekriven haisyen. E se poutet sa, le maot seton ki tap dirije peyi la chine, tap presevwa Jacques-Stéphane Alexis, li te fon deklarasyon kote l di, Jacques-Stéphane Alexis, se noua ki pi intelijan li te janm renkontre. Finalman Jacques-Stéphane Alexis rentre Cuba kote l esa se fitel Castro ki to pouvoa,

Aleksi te kite peyi da iti, se yon paspor ki te fet sou nol, e ki te gen sou li yon viza ki te kap permet li yo toune rentre nan peyi ya. Nan mitan mwa avril 1961, ansan makat lot kompatriot, yo senk la pren pasaj a bo yon batiman kuben, e yo kite kuba. Plan Jacques-Stéphane Aleksi se al debake nan zon bokote li te fet la ki se go naiv. Se lal te vlal kache e reorganize pati politik li ya, men mare kube yo te telman prese pou yo retoune kuba, yo te mete tou le 5 aisyen yo abo yon kanot an kao chou gonfle akvan, e lage yo nan lanmen nan zon bo Mol Saint-Nicolas pou yo degaje yo. Piske le ou senk touche te, yo pat konen kote yo te ye, yo pon yon peyizan kom guide ki deven pa yo, almen yo tout doat kay chef seksyon ki te gen kontrol zon lan. Chef seksyon la menm arete tou le senk e kondiz yo nan pos milite a Mol Saint-Nicolas.

De la, yon batiman gad kote vin chèche yo

ak yo pa ou prez, yo tal lage yo fwa dimanj, kote tou le 5 pal moui.