Unvetted
This transcription has not yet been manually reviewed against the original audio and may contain transcription, spelling, or formatting errors.
Chapitre 38 Kouman situasyon pou alye apre sa?
Apre maskara de leksyon ki te fèt nan dat 30 avril 1961,
kote du valye anvan menm pou mi mandal fini, te kouri bayi pou ap tèt pal yon kou deta, e kareman pou an pouvwa pou yon deuxième mandal 6 an.
Situasyon pral chanje andan tankou de yo peyi ya. Andan peyi ya sou bo oposisyon se soutou nan bo opons konspirasyon pral komanse bouyi. An pil moun pral kouye alye soti e konsa goup eksile yo kite de yo peyi ya pral augmente e invasyon pral komanse fet.
Pou kolon eksile yo rentre nan peyi ya aksam yo nan men yo pral renverse di valye. Pou bo di valye likle E nou konen di valye pata pral rite, gade, lèl wè, se tout bon pou val menase. E lè sa, kom nou pral wè, situasyon pral vin terible. Marine meriken yo kiten apè iè pou antrenè militer, l'armè d'Haïti yo, yo te refize antrenè tonton Makout yo. Ke fè di valye? Li kouri komisyone yon band Makout kom ofisye l'armè d'Haïti. E kon sa wè sil patak ap fè yo tou al pou entrenman nan men marine meriken yo. Nan mwa ju ya 1961, kom sa te vin soti nan la wè, chef mission militer meriken di Defon yo la pou entrenmen militer la Medayiti, me yo pa la pou entrenmen tonton Makout. La men, Duvalier fè fè men tout entrenman militer meriken yo tabay pou reorganize la Medayiti. Apre sa du valye ki te pat fin tro d'akor, ni tro alez, akor lon milite Haitien yo ki te gen pou pati ki te peyi ya nan mwa juye 1962.
Li pral tou anu le bous ki te bayi pou 70 ofisye Haitien pati al pou entrenman nan base milite Ameriken. Nan finis mwen men mwajen, marine merike yo suspan livrezon ekipman, e kampe tout lot program yo tap fe an Haiti. Piske yon trener milite merike yo, te ekipe tout la mea ak bon jan zam tout neuf. Ke fe di valye? Li pral pran tout ansyen zam la me d'Haïti yo, el distribuye tout zam sa yo. Baye makout li yo. Mem ti makout raz, kote konwe ap mete boaba le souze poli le ap mache ou pa, ou bien le ap fe eksasis. Kounye ya ou pal weyo ap mache nan la rui ak pon jan revolve nan en yo. Gwo makout lou yo mem, ou pal weyo tou patou ap sikule ak gozam fan fwa nan men yo, ansam ak yon asnal gozam ak an pil minisyon, bourre tout kof deye masin yo. Nan tan sa te gen kak komplo ki te mare kon di valye Chans pou di valye yo yon pat abouti Men sa ki pral vin toumante la bil di valye tout bon Se len an dat 30 me 1961
Nouvel rive yo asasine diktateur dominiken Rafael Leonidas Truyo y Molina Sa ki pral devasté di valye anko pi red Se len nouvel bay Se yon kolon moun ki pre kole kole ak Truyo Se yo ki te monte komploa, e asasine tou yo. Le sa, jou valite realize li mem tou li pat al abri. Paske nepot ki le, nepot bagay ka privel, e sa pral fel pase plusieurs jou kache, an den pale nasyonal, sol pasoti.