Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 14 · Chapit 38

Kouman situasyon pou alye apre sa?

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Kouman situasyon pou alye apre sa?

Chapitre 38 Kouman situasyon pou alye apre sa?

Apre maskara de leksyon ki te fèt nan dat 30 avril 1961,

kote du valye anvan menm pou mi mandal fini, te kouri bayi pou ap tèt pal yon kou deta, e kareman pou an pouvwa pou yon deuxième mandal 6 an.

Situasyon pral chanje andan tankou de yo peyi ya. Andan peyi ya sou bo oposisyon se soutou nan bo opons konspirasyon pral komanse bouyi. An pil moun pral kouye alye soti e konsa goup eksile yo kite de yo peyi ya pral augmente e invasyon pral komanse fet.

Pou kolon eksile yo rentre nan peyi ya aksam yo nan men yo pral renverse di valye. Pou bo di valye likle E nou konen di valye pata pral rite, gade, lèl wè, se tout bon pou val menase. E lè sa, kom nou pral wè, situasyon pral vin terible. Marine meriken yo kiten apè iè pou antrenè militer, l'armè d'Haïti yo, yo te refize antrenè tonton Makout yo. Ke fè di valye? Li kouri komisyone yon band Makout kom ofisye l'armè d'Haïti. E kon sa wè sil patak ap fè yo tou al pou entrenman nan men marine meriken yo. Nan mwa ju ya 1961, kom sa te vin soti nan la wè, chef mission militer meriken di Defon yo la pou entrenmen militer la Medayiti, me yo pa la pou entrenmen tonton Makout. La men, Duvalier fè fè men tout entrenman militer meriken yo tabay pou reorganize la Medayiti. Apre sa du valye ki te pat fin tro d'akor, ni tro alez, akor lon milite Haitien yo ki te gen pou pati ki te peyi ya nan mwa juye 1962.

Li pral tou anu le bous ki te bayi pou 70 ofisye Haitien pati al pou entrenman nan base milite Ameriken. Nan finis mwen men mwajen, marine merike yo suspan livrezon ekipman, e kampe tout lot program yo tap fe an Haiti. Piske yon trener milite merike yo, te ekipe tout la mea ak bon jan zam tout neuf. Ke fe di valye? Li pral pran tout ansyen zam la me d'Haïti yo, el distribuye tout zam sa yo. Baye makout li yo. Mem ti makout raz, kote konwe ap mete boaba le souze poli le ap mache ou pa, ou bien le ap fe eksasis. Kounye ya ou pal weyo ap mache nan la rui ak pon jan revolve nan en yo. Gwo makout lou yo mem, ou pal weyo tou patou ap sikule ak gozam fan fwa nan men yo, ansam ak yon asnal gozam ak an pil minisyon, bourre tout kof deye masin yo. Nan tan sa te gen kak komplo ki te mare kon di valye Chans pou di valye yo yon pat abouti Men sa ki pral vin toumante la bil di valye tout bon Se len an dat 30 me 1961

Nouvel rive yo asasine diktateur dominiken Rafael Leonidas Truyo y Molina Sa ki pral devasté di valye anko pi red Se len nouvel bay Se yon kolon moun ki pre kole kole ak Truyo Se yo ki te monte komploa, e asasine tou yo. Le sa, jou valite realize li mem tou li pat al abri. Paske nepot ki le, nepot bagay ka privel, e sa pral fel pase plusieurs jou kache, an den pale nasyonal, sol pasoti.