Chapit 39

Chapit 39

la falange, yon let tout l'ouvri kote yon ton apre yon mwa pou yon pose dis kwestyon yon mwande per Hubert Papaye ki te Ministre Edukasyon Nasyonal pou l bal profeseur an San Macpanri Levio plus informasyon sou yon dekre ki te paret nan dat 8 Descent 1960 sou zafè l'edukasyon. Anvan menm direktor ak direktis l'ekol katolik yon te resevo a repons Ministre Edukasyon Nasyonal sou dis kwestyon yon te pose kyo te fe paret katholik la lafananj, te jou apre nan lundi 9 janvye 1961, dat gouvernement te bay pou tout l'ekol te relouvri, le pa ou pwens leve, yo jwen pa tout l'ekol katholik yo femen, li kler. E an gou, sa pat ble di lot bagay, se tout simplement tout yon sektor important nan l'eklis katholik la te servi ak l'ekol pou l'onse yon hot de grev et deklanche yon oposisyon ouvert

Fok disemble, sete pou la premiye fwa, l'Eglise Katolik te pon posisyon telman jom kont yon gouvernman ki ou pouvoi nan tout histwa peyi da iti. Duvalier kom premiye reaksyon pou la menm evite Monser Rémy Augustin yon Monser Haitien pou l'kite peyi ya, e an menm tan ekspilse kek pe franse.

Men sepandan, pozisyon grev sa, ke religio ak religioz l'ekol katolik yo nan pa ou preste pou an kondi valye, pal gen telman gwo konsekans pi devan ke l nese ser pou nou fayon ti kampe la e tout dabor fayon rale tout kout sou istwa l eklis katolik nan peyi da iti. Dapwe sa, m jwen ekri nan dokumen kon m konsulte. Te kon ban pe franse ki tap vive nan pe ya nan ta la koloni. Mem apre l'independans yo te la, yo te kontinu ap feraye. Fok di, an pil nan pe sa yo pat bon janpe, epi fonan yo se pe sa van nyoteye. Finalman nan dat 20 mars 1860, prezident Fab Nicolas Giffard, si yon konkoda ak papla nan Vatican, e sa pati dat sa l'Eglise Katolik pou alvin tabli normalman nan peyi d'Haïti.

E akoko da sa, se vatikan ki an premier te rekonnet ofisyeleman independens peyi da iti. Kom lang ofisyele peyi da iti nan tan sa, se te franse. Se sa ki fe, se mon pe, se chefwe, an se mak ma bonme, se religye ak religyez franse sa yo, ki an premier te vin jete baz religion katolik nan peyi da iti. Kom le sa, peyi ya degye 5 depatan geografik. An la gran yon te tabli 5 diosez yon nan chak departman geografik peyi ya. Yon achevek pa ou prens ak yon monsenye nan chak 4 gwen vil sayo ki se Okap, Okay, Gonaiv ak Port de Paix. Relije franse sayo te bati l'eglize ak chapel tout patou pou evanjelize fidel yo e o te louvri ponjol ekol pou ti fi ak tiga son an pil kote nan peyi ya.

ou te jwenn kek ma bonn mè a pfezèv nan plizyon l'opital. Ak sa, li pat pran tan pou religion katolik la devin pran an Haiti yon form religion ofisiyel, yon form religion l'Etat, se kon sa budget paye a toujou prevoy yon vale l'ajan pou paye monserye chak mwa, e den pi yon nouvo prezidan fin prate seman la chanm, potokol la vle pou la men lal pran tede yon nan katedral pou ou prens,

bagayoteye, kante nou rive nan l'anè 1960.

Kom premye Konkorda, Prezident Geoffroy te sinyen nan l'anè 1860, el te sinyen pou 100 an. Rive l'anè 1960, pyske Konkorda gen 100 an, gouvernement haïsien pral gen pou l'sien yon lot akor, e renouvle Konkorda ak Vatikan,

kom se duvalye ki te prezident, e kom premiyarman, li te gen gwochi repit ak kekper franse, Dempi lè nan l'année 1942 sou l'esko Pè ou te lansè mouvman rejetè Ki ton mouvman kont vodou Dezyèmman yon nan rev du valye Se fè aske se religieux haïsien Ki vin pran la komandman l'Eglise Katolik Nan peyi d'Haïti N'ablige fon kampe la Pi devan Nou ava pale de dezyèm kokoda Du valye pral siyen ak papla nan Vatican Ote nou pral wè depi lè sa sa se monsenyor Haitien ki pral vin pral akomanman l'Eglise Katolik nan peyi ya e effluyans religye ak religyez blan franseyo, piti piti pral besè nan peyi da yizi.

Konklusyon, nou yve la nan finisman volum 14, Matoz, kote nan on chapit noue asasina doktor Roger Rousseau, arrestasyon Clement Babo, kouman sistem edukasyon anterye nan peyi ya, grev eleva ke ti dire ou te deklanshe kon di valye, gosek konsekans grev sa ap pral genyen sou peyi ya, mouvman komunist nan peyi da iti, di valye pral bay prop tete pal yon kou deta, di valye pral dekrete jou de la rekonesans nasyonal, lè sa akite pozisyon lè Etat-Unis vizavi gouvernement di valye e kouman situasyon an pralye apre sa finalman grev eleve l'ekol katolik yo nan pral prince e ki konsekans sa pral genyen nou pral pase konya nan volum 15 ki sou an lot an rejustreman pou nou kontinuè gran pelerinaj nou ap fè ansam nan istwa peyi da Iti nan volum 15 sa nou pral wè apati l'anè 1963 1963, peyi da Haiti pral vin toune yon volkan ki pre pou l'ekla tete tan kouyon boule di fe, san pral koule, e moun pral mouri. Lesa, nou pral komanse rentre nan peryode sa kwen yon franse nan liv l'histoire yorele la faz eksplosive du divalirisme. Merci.