Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 16 · Chapit 51

Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963

Chapitre 51 Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963

Nan si di volume 15 la nou jwen an pil detay Soutou sa ki te pase nan por ou prince nan dat 15 mai 1963

Sepanda pou nou rive kompren anko pi bien Sa ki fè du valye pa tombe nan dat sa Nou pa albige rentre bien fon nan liv l'histoire Rive finisme l'année 1951 yo. Te gen solman 5 peyi, ki se promiaman les Etats-Unis, dezyeman l'Angleterre, dezyeman l'Australie, katryeman le Kanada, e senkyeman la Nouvel-Zélande, kote sistem komyunis la pon te kor rentre tro fon. E nan 5 peyi sa yo, se apen te gen kek moun ki te komyunis. E se le sa, desisyon pral pran pou blaye doktrin komyunis la tout d'abon ak aib la, apre sa nan tout peyi yo ki nan l'Amerik Sentral, ansem ak l'Amérique du Sud. Kouen me peyi nan kontin Ameriken, kote doktrin sosyalist komunist la pou al fèchital, se Cuba. Apre prezident Kubé an foul hen chou Batista, te koui kite Cuba, el tal an eksil nan finisman mwa desan 1958.

Fidel Castro yon sosyalist komunist, te rentre nan pale nasyon al La Havan, nan dat kite 9 janvye 1959, el te pon pou vwa Cuba.

Dezyen peyi nan kontin Ameriken, ki pral gen pou dirije lyon prezident sosyalist komunist, se la Republik Dominikèn.

Le katran apre Cuba,

eleksyon te fet, e Juan Bosch te vin prete seman kom prezident nan dat 27 fevriye 1963.

Kom nou kapwe, komunist la ou te make de pouen nan kontine Amerikèn.

Pouen pouen se Cuba avek Fidel Castro, e dezyen pouen se la Republik Dominikèn avek Juan Bosch. E desisyon pral pran pou doktin komyunist la rentre kol anko pifon nan tout kontin an Ameriken. Apre Cuba e la Republik Dominiken,

toasyem peyi nan kontin an Ameriken ki te pointe pou vin goun gouvernement sosyalist komyunist e Haiti. Nan mi te intelektuel yo ki te aletudye nan peyi la Frans,

te gen plijer ki te rive anjistre nan yo kom memb nan kek gwo pati komyunist franse.

Pornansay ou ki te retounen, sepou ou prins, yo te rete. E gen kak nan yo ki te okupe gwo plas, gwo fonksyon nan gouvernement du valier. Malgre du valier, te kon ap deklare publikman ke l pap jom ki te peyi da eti vintounen yon peyi sosyalis, ni yon peyi komunis, sa pat anpeche plizyor selul komunis tap feraye plizyor kote nan peyi ya. Reunion sou reunion te kon ap fet, e an pil bon jan liv komunist ap sikule libreman nan mitan etudyen yo ki nan universite yo nan pa ou prens, e nan mitan elev yo ki te nan lise nasyonal ansan mak nan lekol sekonde aprive yo ki nan tout gren vil peyi ya. Ki don, doktrin komunist la te rentre kol bien fon nan mitan je nesla nan tout peyi da iti. Kom nou konen, wou wou ambasadeur se rassemble informasyon sou tout sa ki ap fet, nan peyi kotelier, e vou informasyon sa yo ba el gouvenman ke l reprezenter.

Se kon sa, Robert Thurston,

ambasadeur ameriken nan power prince, te bay yon jounalist meriken yon interview ki apre sa te publie et te paret nan plizior jounal meriken. Nan interview sa, ambasadeur ameriken Robert Thurston te deklare ke di valye pa komunist. Sependan kem plizior yo gro fonksyonè an dan gouvernman di valye a ki komunis. An plus de sa, goupman komunis haisyen yo, terive tabli, bon jan kontak, akman pati komunis yo ki nan Cuba, ansem akman pati komunis yo ki nan peyi Meksik. E si zo ka di valye ta tombe, komunis yo ki an pil chans pou pou an pouvwa nan peyi da iti. La men, konsin pou al pase pou kembe di valye ou pouvwa, yon fason pou pa kite doktrine komunis la rentre pifon nan kontinant Ameriken.

Kom nou fe istwa, nou konen apre les Etats-Unis. Dezyem peyi ki te pon independans li nan kontinant Ameriken, se Haiti. E se zan set pe pa isyen ki te ede la Gran Colombi ki pral vin tounen pita Venezuela,

vin troasyem ki pon independans li nan kontinant Ameriken. apre sa, fyev indepandans la pral bla hi e yon kolon ti peyi pral yon apre lot pral indepandans yo nan tout l'Amerik du Sud ki donk, si zoka Haiti ta vin yon peyi komunis l'histoire te pral tou repete l'yon lot fwa ankor e li pata pran tan pou tout peyi yo ki nan Amerik Central ansan l'Amerik du Sud yo tout yon apre lot te pral vin komunis Kon sa, sa ki te pase nan powerpoint standa 15 mai 1963, se yon nan premier l'evenman ki pral komanse ralenti avan sistem komunist la. E kom nou pral wèpi devan, prezident dominikèn Juan Bosch pral tombe. An plus de sa, an depi de tout j'e fort Fidel Castro fè, Cuba pa ko jom rive nan stad yon peyi komunist, j'e toujou rete yon peyi sosyalist. Apre sa pral prang yon bon lot l'evenman ki pase, e sa pral ralenti avan sistem komunist la. E la koz influyon sistem komunist sa pral bese, li pral kontinu e bese. Jouk rive dat 9 novem 1989.

Le SA akout louchet, akout pikwa. Pe palman pral krasen yon gro miray ki te separe e koupe vil kire le Berlin an de moso.

se leve kranpe pebalman sa ki make pig ou pouen nan komanseman eklatman sistem koubidis. Kom nou kap kompran se menas komounis sa nan kontinan Ameriken ki te fe du valye pat tombe nan dat 15 mai 1963.

E den pi le sa du valye pral disal vle e l pral fe sal pito li pral vin e l pral rete prezident avi

Kaban li an dan pale nasyonal. E fe aranjman pou lèl mouri. Yo pase pou vwa, bay petit gason Jean-Claude Duvalier, yon jen om ki lè sa, pat gen plus pase 19 an.