Koleksyon› Paj Listwa: Istwa Ayiti› Gouvènman Prezidan François Duvalier (1957-1971)
Volim 16 · Chapit 52

Mois de la reconnaissance nationale

Tèks chapit sa a soti nan transkripsyon prensipal la. Li poko korije.

Tab matyè
Chapit yo
  1. Volim 11 · Chapit 1Kiyès ki te Jeneral Antonio Kébreau? E kiyès ki te Clément Jumelle?
  2. Volim 11 · Chapit 2Kiyès ki te agwonòm Louis Déjoie?
  3. Volim 11 · Chapit 3Kiyès ki te Doktè François Duvalier?
  4. Volim 11 · Chapit 4Aktivite politik e tanperaman Doktè Duvalier
  5. Volim 11 · Chapit 5Èske Duvalier te gen konesans mistik?
  6. Volim 11 · Chapit 6Kanpay elektoral 1957
  7. Volim 11 · Chapit 7Eleksyon prezidansyèl
  8. Volim 11 · Chapit 8De 22 septem a 22 octob 1957
  9. Volim 11 · Chapit 9Premier jour, président du valier au pouvoir.
  10. Volim 11 · Chapit 10Tout d'abord Kagula, apre sa tonton makout.
  11. Volim 12 · Chapit 11Rencontre président du valier d'abord ak Clément Jumel,
  12. Volim 12 · Chapit 12General Kebro apre eleksyon
  13. Volim 12 · Chapit 13Duvalier pral kouri al genel Kebro
  14. Volim 12 · Chapit 14Apre General Kebo, di wale pal kouri ak Major Preswapier.
  15. Volim 12 · Chapit 15Se kounye ya, prezident Duvalier pa al gen problem
  16. Volim 12 · Chapit 16Sityasyon pral vin anko pi malouk
  17. Volim 12 · Chapit 17Premier invasion
  18. Volim 12 · Chapit 18SITUASYON APRE PREMIER INVASYON
  19. Volim 12 · Chapit 19Militien, Tonton Makout, Faudimanche, Clément Barbeau
  20. Volim 12 · Chapit 20Merin Merikè,
  21. Volim 13 · Chapit 21Tribulation la famin jumel
  22. Volim 13 · Chapit 22Chapit 22
  23. Volim 13 · Chapit 23Yon dezyam evasyon
  24. Volim 13 · Chapit 24di, mwen se met peyi ya,
  25. Volim 13 · Chapit 25Sityasyon ekonomik peyi
  26. Volim 13 · Chapit 26Program potekole
  27. Volim 13 · Chapit 27gwoze pou let yo ki nan ame da iti,
  28. Volim 13 · Chapit 28Di valye pou aleve kont pe, an san mak konseye franse l'eglise katolik yo ki nan pe iya.
  29. Volim 14 · Chapit 29Asasina Dokter Roger Rousseau
  30. Volim 14 · Chapit 30Arrestasyon Clement Barbeau
  31. Volim 14 · Chapit 31KOUMAN SISTEM EDUKASYON ANTEYE NAN PEYI YA?
  32. Volim 14 · Chapit 32Grev elev ak etudyan
  33. Volim 14 · Chapit 33Konsekans greve eleve ak etidyan yo pou peyi ya
  34. Volim 14 · Chapit 34MOUVEMENT KOMUNISTE
  35. Volim 14 · Chapit 35Du valye pal bay pou ap tete pal yo kou d'eta.
  36. Volim 14 · Chapit 36Jou de la Rekonnesse Nationale
  37. Volim 14 · Chapit 37Pozisyon gouvernement amerikain vis-a-vis du valier
  38. Volim 14 · Chapit 38Kouman situasyon pou alye apre sa?
  39. Volim 14 · Chapit 39Chapit 39
  40. Volim 15 · Chapit 40Divalye pou al liberer Clement Barbeau
  41. Volim 15 · Chapit 41Tentative Koudeta 14 Avril 1963
  42. Volim 15 · Chapit 42Clemant Barbo pa leve kampe kondivalye.
  43. Volim 15 · Chapit 43Babo pa leseye kidnapè Jean-Claude Duvalier.
  44. Volim 15 · Chapit 44Kitè plan Clément Barbeau?
  45. Volim 15 · Chapit 45Sa kite pase an vant tentative kidnapping Jean-Claude sa?
  46. Volim 15 · Chapit 46Kris diplomatik ant Haiti e la Republik Dominikèn
  47. Volim 15 · Chapit 47Komasman mwa me 1963
  48. Volim 15 · Chapit 48La jounen 15 me 1963
  49. Volim 15 · Chapit 49Jounal Le Nouveau Monde.
  50. Volim 15 · Chapit 50Jouman di valye fè pa tombe nan dat 15 me 1963?
  51. Volim 16 · Chapit 51Rezon ki fè du valye pa tombe nan dat 15 mai 1963
  52. Volim 16 · Chapit 52Mois de la reconnaissance nationale
  53. Volim 16 · Chapit 53Konseil Nasional de Devloupment et de Planifikasyon Konadep
  54. Volim 16 · Chapit 54Le mort Clément Barbeau
Vèsyon audio
0:00 --:--
Mois de la reconnaissance nationale

Chapitre 52 Mois de la reconnaissance nationale

Kom senan date 22 mai 1961

apwe lte fin fayon vie eleksyon lèl te balp wè pwè ptèd pal yon kou d'Etat.

Duvalier te longe mandal pou yon lot 6 an. Se pwè tèd sa, depi komanseman l'anè 1963,

program radio ofisyel gouvernement ki te rele la vwa de la republik. Tap kler wè wè ne ke Duvalier pal konsakre tout an mwa ki ale de 22 avril jou krive 22 mai 1963

pou l'fon kou sélébrasyon pou makre sal pral rele le mwa

E konsa mak e gwo rekonesans pe pa isyen gen an pou li pou jan l tap dirije pe i a.

Gwo set tensyon te gen an an pe i a, me te ak disposisyon ki te pran tout ak le pou kapote di valye nan dat 15 me 1963.

La kros organizasyon, celebrasyon, mwen rekonesans nasyonal sa, pat tro chofe. fè. Nou konen te gen set gro bati man de gèr ki te masse de ezile lagounav ak demi marin ki te pre pou pou elikopter deson nan la koup ale nacional pren du valier ansam ak tout famil, menen ou naye ou popor ou prens, mette ou a bon avyon epi mpe ou al an exil an Algérie, yon peyi ki an Afrik. Sependan la men, apre set gro bati man de gèr sa yo fè voal pou pi fon lomè E yo pati, du valye depeche plizye batou gadkot merin haisyen, ansan bakon divi dal kamyon bouet ak kamyon pasaje ke lte rekizisyone davans, pou yal komanse charye moun nan tout kwen ak tout kwen kwen peyi ya, yon divi dal malere, e vin lagye ou tout nan por ou prins pou yon vin fèmè mwa rekonesans nasyonal la. E baye du valye omaj ke l merite pou jan l tap menen bak peyi ya.

San kote pi gro manifestasyon pral fet, se yon kote ki rele ou on pren de la liberte. Ou on pren de la liberte sa, se yon plas nan bicentenèr ki tou pre kote ambasade amerikèn teye nan tan sa. Se la Dr. Jacques Foucan, yon medsen ki lesa te direktor general Departement Bien-Etre Social, e an menm tan prezident de la Kwa Rouge Haitienne, pou al fon koken chen diskou, bien long, ki te dure deus er de tan. Da komanseman diskou sa, Dr. Jacques Foucan voyon pinga bay nepot kimoun ki ta vle kontrarie Dr. Duvalier. Y dr. Jacques Foucan kontinue el di, san pral fè rigol, e san pral koule, tan kou sa pat jom fèt, anvan sa,

te pe y da iti pal boule den pi an wou, nan nan, jou krive an ba nan syd, den pi an les ki a doat, jou krive nan lwes ki a goch,

soley pap leve, ni soley pap kouche, nou pral wes selman yon gro flom di fe, ki pou al monte bien ou, jou kriven an siel. Se va pigre masak ki pou al fet nan istwa peyi da iti. Pou al gen telman moun ki mouri, sak fe nou pou al met kadav moun mouri ou yon sou lot. E pil kadav moun mouri sa yo, pou al monte telman ou, ki fe se pou al yon Himalaya kadav. Men, sa doktor Jacques Foucantev li di, lel pale de yon Himalaya kadav. Himalaya se yon mon ki an azi E mon Himalaya sa la ite kol son longyo de 2800 km E son lajeur de 300 km Sa ki fe Himalaya sa se mon ki piwo E se mon ki pigwo ki gen sou la ter Ki don, davans, Dr. Jacques Foucan te presefe Tout mon konen an tout peyi ya A pati v dat 22 mai 1963 163 sa, pral gen telman moun mouri. Sa fe, kadav pil moun mouri sa yo, pral rive nan ote, ak nan grandeur, moun sa ki rele moun Himalaya. Kom disko sa te transmet tou patou nan radyo, ki fe gosem mena sa, te bouleverse la bil pi fò moun ki tap vive nan peyi ya.

Kèsyon kon yon kap mande, men kouman Jacques Foucan, ki ton doktè, an plus de sa, te direkteur, general Departement Bien-Ète Social,

e an menm tan, prezident de la Kwa Rouj, Haitienne, oui, kouman te rive prononse yon diskou konsa, e kouman di valer li menm, kom doktè te fè aksepte Jacques Foucan blai diskousa, yon diskou chaje ak tout gousen mena sayo. Kom 22 me 1963 sa ki se dat di vali te chwazi pou make finisman mwa de la rekonesans nasyonal la, sa te fet san ke pat gen oken bon jan preparasyon ki te fet davans. E sa pral la koz, yo lot fwa anko, an pi choufer kamyon pral tou vire doro, e lage de bra balan sou beton. An pa ou prins, yon divi dal pov malere ak malerez, yo tal remase nan tout kwen ak tout rek kwen pe yi ya. Yon pa ou prins ki nan l'anè 1950 te gen solman wopopilasyon de 13000 moun, sa pral fe dempile sa, a, piti piti. Po pou es pal komanse vil tounen yon vil bidon.