Unvetted
This transcription has not yet been manually reviewed against the original audio and may contain transcription, spelling, or formatting errors.
Chapitre 52 Mois de la reconnaissance nationale
Kom senan date 22 mai 1961
apwe lte fin fayon vie eleksyon lèl te balp wè pwè ptèd pal yon kou d'Etat.
Duvalier te longe mandal pou yon lot 6 an. Se pwè tèd sa, depi komanseman l'anè 1963,
program radio ofisyel gouvernement ki te rele la vwa de la republik. Tap kler wè wè ne ke Duvalier pal konsakre tout an mwa ki ale de 22 avril jou krive 22 mai 1963
pou l'fon kou sélébrasyon pou makre sal pral rele le mwa
E konsa mak e gwo rekonesans pe pa isyen gen an pou li pou jan l tap dirije pe i a.
Gwo set tensyon te gen an an pe i a, me te ak disposisyon ki te pran tout ak le pou kapote di valye nan dat 15 me 1963.
La kros organizasyon, celebrasyon, mwen rekonesans nasyonal sa, pat tro chofe. fè. Nou konen te gen set gro bati man de gèr ki te masse de ezile lagounav ak demi marin ki te pre pou pou elikopter deson nan la koup ale nacional pren du valier ansam ak tout famil, menen ou naye ou popor ou prens, mette ou a bon avyon epi mpe ou al an exil an Algérie, yon peyi ki an Afrik. Sependan la men, apre set gro bati man de gèr sa yo fè voal pou pi fon lomè E yo pati, du valye depeche plizye batou gadkot merin haisyen, ansan bakon divi dal kamyon bouet ak kamyon pasaje ke lte rekizisyone davans, pou yal komanse charye moun nan tout kwen ak tout kwen kwen peyi ya, yon divi dal malere, e vin lagye ou tout nan por ou prins pou yon vin fèmè mwa rekonesans nasyonal la. E baye du valye omaj ke l merite pou jan l tap menen bak peyi ya.
San kote pi gro manifestasyon pral fet, se yon kote ki rele ou on pren de la liberte. Ou on pren de la liberte sa, se yon plas nan bicentenèr ki tou pre kote ambasade amerikèn teye nan tan sa. Se la Dr. Jacques Foucan, yon medsen ki lesa te direktor general Departement Bien-Etre Social, e an menm tan prezident de la Kwa Rouge Haitienne, pou al fon koken chen diskou, bien long, ki te dure deus er de tan. Da komanseman diskou sa, Dr. Jacques Foucan voyon pinga bay nepot kimoun ki ta vle kontrarie Dr. Duvalier. Y dr. Jacques Foucan kontinue el di, san pral fè rigol, e san pral koule, tan kou sa pat jom fèt, anvan sa,
te pe y da iti pal boule den pi an wou, nan nan, jou krive an ba nan syd, den pi an les ki a doat, jou krive nan lwes ki a goch,
soley pap leve, ni soley pap kouche, nou pral wes selman yon gro flom di fe, ki pou al monte bien ou, jou kriven an siel. Se va pigre masak ki pou al fet nan istwa peyi da iti. Pou al gen telman moun ki mouri, sak fe nou pou al met kadav moun mouri ou yon sou lot. E pil kadav moun mouri sa yo, pou al monte telman ou, ki fe se pou al yon Himalaya kadav. Men, sa doktor Jacques Foucantev li di, lel pale de yon Himalaya kadav. Himalaya se yon mon ki an azi E mon Himalaya sa la ite kol son longyo de 2800 km E son lajeur de 300 km Sa ki fe Himalaya sa se mon ki piwo E se mon ki pigwo ki gen sou la ter Ki don, davans, Dr. Jacques Foucan te presefe Tout mon konen an tout peyi ya A pati v dat 22 mai 1963 163 sa, pral gen telman moun mouri. Sa fe, kadav pil moun mouri sa yo, pral rive nan ote, ak nan grandeur, moun sa ki rele moun Himalaya. Kom disko sa te transmet tou patou nan radyo, ki fe gosem mena sa, te bouleverse la bil pi fò moun ki tap vive nan peyi ya.
Kèsyon kon yon kap mande, men kouman Jacques Foucan, ki ton doktè, an plus de sa, te direkteur, general Departement Bien-Ète Social,
e an menm tan, prezident de la Kwa Rouj, Haitienne, oui, kouman te rive prononse yon diskou konsa, e kouman di valer li menm, kom doktè te fè aksepte Jacques Foucan blai diskousa, yon diskou chaje ak tout gousen mena sayo. Kom 22 me 1963 sa ki se dat di vali te chwazi pou make finisman mwa de la rekonesans nasyonal la, sa te fet san ke pat gen oken bon jan preparasyon ki te fet davans. E sa pral la koz, yo lot fwa anko, an pi choufer kamyon pral tou vire doro, e lage de bra balan sou beton. An pa ou prins, yon divi dal pov malere ak malerez, yo tal remase nan tout kwen ak tout rek kwen pe yi ya. Yon pa ou prins ki nan l'anè 1950 te gen solman wopopilasyon de 13000 moun, sa pral fe dempile sa, a, piti piti. Po pou es pal komanse vil tounen yon vil bidon.